Το δικαίωμα είναι ουσιαστικό γένους ουδετέρου. Παρόλα αυτά αδυνατεί να εξουσιάσει την ύπαρξή του και να παραμείνει στην ουδετερότητα αφού όλοι - σχεδόν όλοι - το διεκδικούν. Το δικαίωμά μου. Τα δικαιώματά μας.
Το δικαίωμα καλώς ή κακώς δεν είναι θεός. Άρα καθώς μελίζεται (μοιράζεται) δαπανάται και κάποτε εξαντλείται. Με άλλα λόγια είναι μια πίτα που πρέπει να χορτάσει αυτούς που έχουν ανάγκη τροφής. Έλα όμως που υπάρχουν αδηφάγοι (άπληστοι, αχόρταγοι) και φοβισμένοι ατροφικοί!
Το δικαίωμα χαρίζει ειρήνη όταν όλοι το σεβόμαστε... μα και πόλεμο όταν ένα άλλο δικαίωμα πατήσει τα χωράφια του.
Το δικαίωμα είναι δίπολη ποσότητα. Εκεί που τελειώνει το πρώτο ξεκινά το δεύτερο (συχνά υπάρχει και τρίτο και τέταρτο δικαίωμα). Το σίγουρο είναι πως το δικαίωμα δεν πάσχει από μοναξιά.
Ας έρθουμε στα του οίκου μας. "Το δικαίωμα του μαθητή" και "το δικαίωμα του καθηγητή" στο χώρο του σχολείου.
Έχω παρατηρήσει ότι η λέξη δικαίωμα βγαίνει από τα χείλη του μαθητή ή του καθηγητή όταν ακριβώς ο ένας ή ο άλλος κρίνει ότι κάποιο ξένο δικαίωμα απειλεί το δικό του. Έτσι ο μαθητής μιλά για το δικαίωμά του να κάνει κατάληψη, ο καθηγητής για το δικαίωμά του να εργαστεί απρόσκοπτα. Ο μαθητής μιλά για το δικαίωμά του να αλλάξει τρόπο διδασκαλίας ο καθηγητής, ο καθηγητής μιλά για το δικαίωμά του να κάνει το μάθημά του χωρίς να παρενοχλέιται από τον μαθητή, ο μαθητής θεωρεί δικαίωμά του να ελαχιστοποιηθούν οι ποινές για μαθητικά παραπτώματα, ο καθηγητής θεωρεί αποκλειστικό δικαίωμα δικό του και του συλλόγου την απόδοση δικαιοσύνης κ.ο.κ.
Όταν μάλιστα ανέβουν οι τόνοι της αντιπαράθεσης η λέξη "δικαίωμα" γίνεται σύνθημα και από τις δυο πλευρές. Είναι ακριβώς η στιγμή που χάνουμε το παχνίδι, εμείς οι καθηγητές κι εσείς οι μαθητές...
Ας δούμε βήμα βήμα μικρές αλήθειες που θα μας βοηθήσουν να μη μπλέκουμε τα δικαιώματά μας, κι αν είναι δυνατό να ξεχάσουμε ότι έχουμε δικαιώματα! και εξηγούμαι...
Σενάριο: Ποινή σε μαθητή
Το δικαίωμα χαρίζει ειρήνη όταν όλοι το σεβόμαστε... μα και πόλεμο όταν ένα άλλο δικαίωμα πατήσει τα χωράφια του.
Το δικαίωμα είναι δίπολη ποσότητα. Εκεί που τελειώνει το πρώτο ξεκινά το δεύτερο (συχνά υπάρχει και τρίτο και τέταρτο δικαίωμα). Το σίγουρο είναι πως το δικαίωμα δεν πάσχει από μοναξιά.
Ας έρθουμε στα του οίκου μας. "Το δικαίωμα του μαθητή" και "το δικαίωμα του καθηγητή" στο χώρο του σχολείου.
Έχω παρατηρήσει ότι η λέξη δικαίωμα βγαίνει από τα χείλη του μαθητή ή του καθηγητή όταν ακριβώς ο ένας ή ο άλλος κρίνει ότι κάποιο ξένο δικαίωμα απειλεί το δικό του. Έτσι ο μαθητής μιλά για το δικαίωμά του να κάνει κατάληψη, ο καθηγητής για το δικαίωμά του να εργαστεί απρόσκοπτα. Ο μαθητής μιλά για το δικαίωμά του να αλλάξει τρόπο διδασκαλίας ο καθηγητής, ο καθηγητής μιλά για το δικαίωμά του να κάνει το μάθημά του χωρίς να παρενοχλέιται από τον μαθητή, ο μαθητής θεωρεί δικαίωμά του να ελαχιστοποιηθούν οι ποινές για μαθητικά παραπτώματα, ο καθηγητής θεωρεί αποκλειστικό δικαίωμα δικό του και του συλλόγου την απόδοση δικαιοσύνης κ.ο.κ.
Όταν μάλιστα ανέβουν οι τόνοι της αντιπαράθεσης η λέξη "δικαίωμα" γίνεται σύνθημα και από τις δυο πλευρές. Είναι ακριβώς η στιγμή που χάνουμε το παχνίδι, εμείς οι καθηγητές κι εσείς οι μαθητές...
Ας δούμε βήμα βήμα μικρές αλήθειες που θα μας βοηθήσουν να μη μπλέκουμε τα δικαιώματά μας, κι αν είναι δυνατό να ξεχάσουμε ότι έχουμε δικαιώματα! και εξηγούμαι...
Σενάριο: Ποινή σε μαθητή
Συμβαίνει συχνά ο μαθητής μέσα στον αυθορμητισμό του, τη βιασύνη του ή τον κακότροπο χαρακτήρα του να πέσει σε σφάλμα από αυτά που επισύρουν ποινή (τσακωμός, φθορές, βρισιές, ειρωνία κ.λπ.).
Αντιδράσεις μαθητών: Γιατί να τιμωρηθεί κύριε; ο άλλος τον έθιξε, ο άλλος τον έσπρωξε πρώτος. Όχι κύριε, δεν έβρισα - έχετε μάρτυρες ότι έβρισα; Δε μπορώ να σας πω κυρία ποιοι το έκαναν, δεν είμαι προδότης. Ναι κυρία, δεν θα το ξανακάνω. Όχι κύριε έπεσα, δε με χτύπησε, δεν έγινε τίποτα..., εξωσχολικοί κυρία, δεν τους ξέρουμε. Τί λέτε κύριε, εγώ εκείνη τη στιγμή ήμουν στην τουαλέτα, να ρωτήστε τον τάδε. Άμα του δώσουν αποβολή δε μπαίνει κανένας μέσα! Ναί, πάντα οι καθηγητές ρίχνετε τις αποβολές, εμάς δε μας ρωτήσατε.
Σχόλιο 1ο: Συνήθως οι μαθητές αναγνωρίζουν το ρόλο του κριτή στο πρόσωπο του καθηγητή. Με άλλα λόγια του αναγνωρίζουν το δικαίωμα να κρίνει, έστω και άδικα κατά τη γνώμη τους.
- Είναι απαραίτητο συνάδελφοι να εξηγήσουμε στα παιδιά ότι οι ρόλοι/δικαιώματα κατανέμονται διακριτά. Αυτό συμβαίνει διότι ως άνθρωποι με πολλά, πολλά πάθη (μαθητές και καθηγητές) δεν μπορούμε από κοινού να παίρνουμε αποφάσεις, ακόμη κι αν 99 στις 100 φορές συμφωνούμε. Δυστυχώς ο σκοτισμένος νους μας δε μας επιτρέπει να ομονοούμε σε αγαθές και ωφέλιμες αποφάσεις. Το ίδιο συμβαίνει παντού και σε κάθε εποχή. Άρα η εμπειρία χιλιετιών έχει δείξει ότι ο τσαγγάρης επιδιορθώνει τα παπούτσια, ο πολιτικός κυβερνά, ο φούρναρης φουρνίζει, ο καθηγητής αποφασίζει για τις ποινές. Ακόμη κι αν ο τελευταίος δεν κάνει καλά τη δουλειά του, η αμφισβήτηση του δικαιώματός προκαλεί αναρχία. Φυσικά είναι απολύτως απαραίτητο να δίνεται η ουσιαστική δυνατότητα αμφισβήτησης της ποιότητας μιας εργασίας π.χ. να μπορεί ο μαθητής να επιχειρηματολογήσει ότι μια ποινή είναι άδικη.
- Είναι απαραίτητο συνάδελφοι να αιτιολογούμε όλες τις αποφάσεις για ποινές με λεπτομέρεια. Όπως εμείς δηλαδή θέλουμε να γνωρίζουμε γιατί μειώνεται ο μισθός και η σύνταξή μας, γιατί υπάρχει (αν υπάρχει) νομικό κενό στην αντιμετώπιση των καταλήψεων... έτσι και οι μαθητές μας έχουν δικαίωμα να γνωρίζουν γιατί τιμωρούνται. Μόνο έτσι θα αντιληφθούν ή τουλάχιστο θα υποψιαστούν κατά την ευφυία και τη διάθεσή τους) την τιμωρία ως ευεργεσία (γιατί τέτοια είναι). Δεν αρκούν οι προφορικές συμβουλές στον μαθητή που τιμωρείται. Υπάρχουν άλλοι διακόσιοι έξω που θα τον θεοποιήσουν μη γνωρίζοντας τί συνέβη εντός. Έτσι και αυτοί θα βλαφτούν παρασυρμένοι στην οργή του όχλου και ο μαθητής "θύμα" θα νιώσει τον εγωισμό να τον χαΐδεύει, την έπαρση να τον πλημυρίζει. Πάει τον χάσαμε... Άρα όπως σε κάθε νόμο υπάρχει αιτιολογική έκθεση, έτσι και σε κάθε ποινή πρέπει να υπάρχει γραπτή, λεπτομερής δικαιόλογηση, προσβάσιμη σε κάθε μαθητή του σχολείου (ή και γονιό του).
- Είναι ίσως ωφέλιμο συνάδελφοι να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη την άποψη των μαθητικών συμβουλίων για τις ποινές. Έτσι θα αμβλυνθεί η επιφυλακτικότητα (ή αντιπαλότητα) των μαθητών απέναντί μας. Έτσι θα τους καλοσορίσουμε με πράξεις και όχι με λόγια στη δημοκρατία όπου ο άρχων ακούει τον αρχόμενο! Ας χτίσουμε αυριανούς ψηφοφόρους με βίωμα. Το χρωστάμε στην πατρίδα μας, μήπως και εξιλεωθούμε για τη δική μας πολτική μυωπία. Είναι δικαίωμά τους να γνωρίσουν αληθινές, αγαπητικές, εκπαιδευτικές και όχι υποκριτικές σχέσεις.
- Το πνεύμα θυσίας επαινείται. Πάντα και παντού. Άρα ο "αδίκως κρινόμενος" από το σύλλογο καθηγητών (λόγω γνώσης της μισής και όχι ολόκληρης της αλήθειας) γίνεται ήρωας. Διότι πράγματι θυσίασε εαυτόν για κάποιον που μάλλον δεν άξιζε τέτοια θυσία. Θεωρώ δείγμα δυναμισμού εν υπνώσει τέτοιες συμπεριφορές και είμαι χαρούμενος που τις συναντώ συχνά σε μαθητές και μαθήτριές μας. Ωστόσο, επειδή ο ήρωας που επιθυμεί τη μετεξέλιξή του σε ηγέτη εκτός από ανδρείος πρέπει να είναι και έξυπνος, ας προβληματίσουμε τους μαθητές μας για τα εξής:
- Είναι η πρώτη φορά που ο πραγματικός φταίχτης παίζει κρυφτούλι; Αν όχι, ηρωισμός είναι το ξεμπρόστιασμα του φταίχτη. Διότι έχει κόστος για τον "προδότη" (περιφρονείται άδικα από τους συμμαθητές του) και όφελος για το σχολείο αλλά και για τον πραγματικό φταίχτη. Ο τελευταίος μαθαίνει με τον οδυνηρό τρόπο της ποινής τα δικαιώματά του.
- Μήπως τα μαθητικά συμβούλια μπορούν εύκολα να απομονώσουν εκείνους που πέφτουν συστηματικά σε παραπτώματα και οχλαγωγούν για να καλύψουν τα ίχνη τους; Μήπως επιτέλους εσείς οι λεγόμενοι "καλοί μαθητές" ή "καλά παιδιά" πρέπει να πείτε την άποψή σας; Ξέρετε παιδιά μου δεν είστε μόνοι σ' αυτόν τον κόσμο. Δεν περνάτε από το σχολείο για να σας εγκωμιάσει ο σύλλογος καθηγητών, να σας δώσει βραβείο και αριστείο. Περνάτε και για να σπείρετε όχι μόνο για να θερίσετε. Tα πολλά ταλέντα σας, τα χαρισμένα από το Θεό, μοιραστείτε τα με τους συμμαθητές σας. Βγείτε από τη ζάλη σας και συνετίστε τους συμμαθητές σας. Έχετε θάρρος και μην αφήνετε τους "αλαφρούς" να επιπλέουν. Δεν είναι δικαίωμα σας "καλοί μαθητές" να πορεύεστε σαν "μονάδες" περιφρονώντας τα "μηδενικά".

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου